Traveling exhibit ‘Manga Hokusai Manga’: Experiencing manga in traditional and modern ways

Ni Jovelyn Javier

Halos lahat ng mga paboritong anime series at animated films noon at ngayon ay nagsisimula muna bilang “manga” (Japanese comics) na may serialization sa mga manga magazines. Ngayon, isinasalin na rin ang mga kwento nito bilang mga drama sa telebisyon at mga bigating pelikula. Ngunit paano at saan nga ba galing ang manga, na hindi lang isang entertainment kundi isang klase ng literatura ng sining?

Sa pamamagitan ng international traveling exhibition na pinamagatang “Manga Hokusai Manga: Approaching the Master’s Compendium from the Perspective of Contemporary Comics,” ipinakita ang kinikilalang pinagmulan ng manga at madidiskubre ang pagkakatulad at pagkakaiba ng Hokusai Manga at makabagong manga.

Isinagawa ang exhibition kamakailan sa Ateneo Art Gallery at inilunsad na rin sa Rome, Bologna, Brussels, Dublin, Hanoi, Ho Chi Minh at Bangkok (Agosto 17- Setyembre 22, 2017).

The term ‘Manga’ and Hokusai Manga

Ayon sa exhibit guidebook, ang salitang manga ay isinusulat sa dalawang Sino-Japanese characters na 漫 (man – diverse, random, ramblings, capricious) at 画 (ga – line drawing, picture) na nagsimulang lumawak ang paggamit nito sa unang bahagi ng 19^th century Japan, at tumutukoy sa mga malakihan at sari-saring koleksyon ng larawang-guhit. Ngunit hindi ang ukiyo-e artist na si Katsushika Hokusai ang lumikha ng salita.

“Denshin kaishu” (conveying the spirit, learning the trade), ito ang unang makikita bago ang pamagat na Hokusai Manga (random sketches from life), na tumutukoy sa layunin ng naturang koleksyon. Ito ang itinuturing na unang reference book ng mga estudyante sa pictorial art at design noong early 1900s, na inilathala mula 1814-1878 at binubuo ng 4,000 larawan, 800 pahina at 15 stitched-bound volumes.

Nang madiskubre ito ng mga Europeans, nabighani sila sa mga larawan na nagpapakita ng makatotohanan at malinaw na representasyon ng pang-araw-araw na pamumuhay noong Edo period.

Nagmula sa Hokusai Manga ang inspirasyon ng “How to Draw Manga” manuals gaya na lang ng “Manga College” ni Osamu Tezuka. At maging mga modernong manga ay ginawang karakter si “Hokusai – Sarusuberi” (1983-87/ Sugiura Hinako), “Hokusai” (1987/ Ishinomori Shotaro), “Mugen no Jūnin” (1993-2012/Samura Hiroaki), “Adandai: The Demon Painter” (2012-13/Saeki Konosuke), at “Contemporary Currents of Thought on Ukiyo-e: Even the Sensitive Heart is in Love” (2009/Sakura Sawa).

Manga like Ukiyo-e, Ukiyo-e like Manga

Ang karaniwang Japanese art noon na Ukiyo-e ay nagtataglay din ng parehas na katangian gaya ng modernong manga ngayon – may balloons, symbolic lines, eye size, at paneling ngunit magkaiba ang pamamaraan noon.

Noon, ang speech balloons ay naglalaman ng panaginip at mga iniisip (using the form of prose text, pictorial representation or both) at hindi mga dayalogo; sa halip naman na motion/impact lines ang ginagamit ay iba ang simbolismo ng mga linya noon (black lines to render the release of evil spirits/light streaks to suggest spiritual power); ang depiksyon ng mga tao noon ay ‘di makikitaan ng manga/anime eyes (wide eyed characters) kundi mga karakter na maliliit ang mga mata (seen in courtesans, stage actors) maliban sa warrior prints; at ang paneling/pictorial sequence (breaking down a picture plane into small frames) ay ginagamit na ngunit ‘di nga lang para sa narrative use.

Kaya gumagamit ng malalaking mata ngayon ay dahil nangangahulugan ito ng “trustworthiness,” samantalang ang mga nakakadudang karakter ay almond-shaped naman ang mga mata dahil ang ganitong hugis ay pumipigil sa emosyon na empathy.

Hokusai Manga’s connection to contemporary manga

Ilang contemporary manga artists ang nagbigay ng original work contributions sa exhibit, mula rito ay napagpasiyahan na hindi sa aesthetic qualities ang koneksyon ng nakaraan at ng kasalukuyan, sa halip ito ay sa cultural potential, popular imagery sharing, at high participatory nature ng parehong klase ng manga.

Ayon pa sa The Story of Isobe Isobee: Life is Hard in the Floating World (Nakama Ryo), ang susi ng isang enjoyable manga ay hindi dahil sa pictorial style at character design, ito ay nasa narrative setting, diction, at accessible cultural references gaya ng social phenomenon na “hikikomori” (acute social withdrawal).

Anime tourism isinusulong ng JTB, Kadokawa, JAL, at iba pang organisasyon

“Animation can change the times.”

Ito ang saad ni Tsugihiko Kadokawa, association vice president/Kadokawa Corp. Chairman, sa isang news conference kaugnay ng paglulunsad ng Japan Anime Tourism Association.

Inilunsad kamakailan ang Anime Tourism Association mula sa pagtutulungan at pangunguna ng publisher at film studio na Kadokawa Corp., travel agency JTB Corp., Narita International Airport at Japan Airlines Co., upang mas paigtingin pa ang industriya ng turismo sa bansa at pagyamanin ang mga pang-rehiyong ekonomiya sa pamamagitan ng anime at manga. Nagmula ang konsepto mula sa 88-temple route na nilakad ng mga relihiyosong manlalakbay sa isla ng Shikoku.

Sa inisiyatibong ito, mabubuo ang isang travel route na naglalaman ng 88 sacred animation spots o “seichi” sa buong Japan sa pamamagitan ng isang survey pagdating ng Disyembre na mula sa mga itinampok na lugar sa iba’t ibang manga at animation works, maging ang mga museo na nakalaan sa mga nasabing anime at manga at kahit ang mga tirahan ng mismong mga manga artists na may likha ng mga ito.

Maging si Tokyo Governor Yuriko Koike, na isang anime enthusiast ay nangangampanyang gawing “anime land” ang Tokyo. Si Koike ay mula sa Toshima ward kung saan matatagpuan ang Tokiwa-so, ang naging tirahan ng mga legendary artists na sina Osamu Tezuka, Shotaro Ishinomori at Fujiko Fujio.

Aniya, sentro ng asosasyon ang iba pang bansa sa Asya na mayroon nang matibay at malawak na following sa anime at manga, samantalang ipo-promote naman ang mga packaged tours tampok ang mga nasabing lokasyon ng JTB.

Ilan sa mga popular na anime ay ang “Slam Dunk,” “Whisper of the Heart,” “Lucky Star,” “Kimi no na wa,” “Rurouni Kenshin,” “Dragon Ball,” “One Piece” at iba pa.

Key motivation by foreign tourists

Maaaring bumoto ang mga tagahanga ng anime-manga ng kanilang mga paboritong spots para mapabilang sa travel route sa website na ito, animetourism88.com/en/, at base sa magiging resulta nito ay bubuuin ang mga packaged tours na kabilang ang pagbisita sa nasabing 88 animation spots.

“Manga and anime have made a lot of young people from around the world very interested in coming to Japan,” ang pahayag ni Motohisa Tachikawa, JTB spokesman sa isang panayam.

 “We want the anime experience to be not just something people watch but something they traveled to see in person,” dagdag pa ni Yoshiyuki Tomino na siyang association president at Gundam robot series anime creator.

Ayon pa sa Japan Tourism Agency (JTA), sa isang survey nito sa mga turistang French at Thai, bagaman may pagkakaiba sa mga gusto nilang gawin ay parehas naman na naging interesado sila sa Japan dahil sa entertainment – pelikula, drama, anime at manga.

Nakakatulong din ang exposure rito para matutuhan ang salita at kulturang Japanese. Suhestiyon din ang pagkakaroon ng character costumes na maaaring isuot ng mga bumibisita at mga manga-anime related products sa mga anime sites.

Cool Japan initiative

Sa ilalim ng “Cool Japan” initiative, pumalo na sa 19.73 milyon ang foreign visitors nitong nakaraang taon at nito lamang Hulyo ay  umabot na sa 14 milyon na mas mataas nang 26.7 porsyento, ayon sa Japan National Tourism Organization (JNTO).

Pinag-iisipan ngayon kung paano mahihikayat ang mga turista na dumayo sa countryside areas ng Japan, bagaman marami na rin ang mga pumupunta sa Osaka at Kyoto na nagdudulot pa ng accommodation shortages.

“Despite the increasing number of tourists, we haven’t taken full advantage of the abundant resources in rural areas. To lure more foreign visitors to lesser-known areas, I believe promoting tours featuring anime locations can be a good thing,” ani JTA Commissioner Akihiko Tamura.

‘Naruto Shinjidai Kaimaku Project’: A Commemoration and Continuation

Kasabay ng ika-50 edisyon ng Japanese manga magazine Weekly Shonen Jump ay inilathala ang pang-699 at 700 na kabanata ng Naruto, kung saan dramatikong nagharap muli ang magkaibigan at magkatunggaling sina Naruto at Sasuke.

Nagsimula ang serialization nito sa Shonen Jump noong Setyembre 1999 nang 25-taon pa lamang ang may likha na si Masashi Kishimoto at nagsisimula pa lang bilang isang “mangaka” (manga artist). Hindi rin inasahan ni Kishimoto na gayon kalaki ang magiging impluwensiya nito sa industriya ng manga at anime at sa iba’t ibang mga tao sa loob at labas ng Japan.

Early beginnings and lasting legacy of the series

Naging inspirasyon ni Kishimoto ang hilig nito kay Godzilla sa paglikha niya ng mga tinatawag na “tailed beasts” o mga dambuhalang nilalang gaya ng nine-tailed fox, gayon din ang “Dragon Ball” ni Akira Toriyama at “Sasuke” ni Sanpei Shirato. Paborito niyang mga karakter maliban kay Naruto at Sasuke sina Haku at Jiraiya na naging guro ni Naruto.

Sa loob ng hindi matatawarang 15-taong serialization nito, 700 kabanata, 72 manga volumes, mahigit 130 milyong kopyang naibenta sa Japan lamang, isinalin at makikita sa higit 30 bansa, 9 na anime films ay ang maraming leksiyon sa buhay na natutuhan ng mga tagahanga sa mahabang pakikipagsapalaran ni Naruto na isang ulilang naghahanap ng pamilya at pagkakakilanlan.

Naruto new era opening project

Kabilang sa Naruto Shinjidai Kaimaku Project ang kamakailan lamang na ipinalabas ang “

The Last: Naruto The Movie,” isang feature film tampok ang mga pangyayari dalawang taon mula sa huling kabanata sa manga.

Mayroon din na musical stage adaptation na “Live Spectacle: Naruto;”  music event na “Naruto The Live Vol. 0” tampok ang FLOW na kumanta sa “Hikari Oikakete” (Chasing the Light) na image song ng Naruto stage play, Aqua Timez, DOES, Daisuke, 7!!, Nogizaka46, DOES// at Tomita Shiori  na gaganapin sa Abril 11 sa Tokyo International Forum Hall C.

Isang manga mini-series din ang nakatakdang ilabas ngayong spring tungkol sa bagong henerasyon ng mga shinobi (ninja); isang serye ng light novels at ang bagong feature film na “Boruto – Naruto The Movie” na ilalabas sa darating na Agosto at tungkol kay Bolt (Boruto) na anak ni Naruto Uzumaki at Hinata Hyuuga.

Naruto Exhibition: Celebration of the completion of serialization

Malaking bahagi naman ng proyekto ang paglulunsad ng isang espesyal na exhibition, ang “Masashi Kishimoto Naruto Ten” na isang malakihang representasyon ng 15-taong kasaysayan ng Naruto.

Itatampok sa exhibition ang mga illustrations na nagpapakita ng mga sikat na eksena mula sa manga, koleksyon ng original arts ni Kishimoto, special film screening ng “Konoha Aun Za” sa isang 10m-wide screen, 3D models at dioramas, original music mula sa Yoshida Brothers, at library section kung saan makikita ang desk replica ni Kishimoto at mga materyal at konseptong ginamit ni Kishimoto sa pagbuo ng kwento ni Naruto.

Makakatanggap din ang lahat ng ticket holders ng kopya ng isang libreng 19-page manga chapter, ang “Shinden: Kaze no Sho” (New Legend: The Book of Wind) at ang mga advance tickets holders naman ay makakakuha pa ng isa pang 19-page manga chapter, ang “Shinden: Ikazuchi no Sho” (New Legend: The Book of Thunder) na ginawa mismo ni Kishimoto para sa exhibition.

Inilunsad din kamakailan ang Naruto app, kung saan makikita ang dalawang proyekto: Naruto Illustration Collection at free distribution ng “Naruto Hiden” series na tampok ang mga sikat na karakter sa kwento at tatakbo mula Pebrero – Hulyo bawat linggo  bilang selebrasyon sa official release ng Naruto Vol. 72, ang huling volume. May libreng access din sa 700 manga chapters at 220 episodes ng Naruto TV anime series.

Opisyal na magbubukas ang Tokyo exhibition sa Abril 25 – Hunyo 28 sa Mori Arts Center Gallery, Roppongi Hills bago lumipat sa Osaka sa summer na gaganapin sa Osaka Culturarium, Tempozan mula Hulyo 18 – Setyembre 27.

Bento: Isang malikhaing bersyon ng lunch box

Kuha ni Jovelyn Bajo

Malaking bahagi ng kultura ng Japan ang kanilang pagkain at isa na rito ay ang  malikhaing paraan ng isang lunch box, ang "bento." Ang ibig sabihin ng bento sa Ingles ay lunch box ngunit hindi ito kagaya ng kadalasang lunch box na nakikita ng karamihan sa atin. Ang salitang bento ay nagmula sa isang  termino sa katimugang bahagi ng Song Dynasty na ang ibig sabihin ay “convenience.”

Naiiba ang bento dahil sa paraan ng pagkakaayos at hugis nito. Importante sa isang bento na maging malikhain, puno ng magagandang kulay para maging kaaya-aya sa paningin. Para sa mga Hapon, hindi lang ang lasa ng pagkain ang pinagtutuunan ng pansin kundi pati rin ang pisikal na itsura nito. 

Sa mga Haponesa, pangkaraniwan na sa kanila ang ipaghanda ang kanilang mga anak, asawa, magulang, kapamilya o para sa sarili ng bento bago pumasok sa eskwelahan, sa opisina o pagpunta sa ibang lugar. Ito rin ay isang mabisang paraan para mas maging magana ang mga bata sa pagkain dahil natutuwa sila sa magagandang kulay at mga dekorasyon sa bento na gawa ng kanilang mga ina. 

Ayon sa mga pag-aaral, ang bento ay nag-umpisa mula pa noong Kamakura period kung saan ang luto at pinatuyong kanin na tinatawag na “hoshi-ii” ay nilalagay sa isang sisidlan. 

Mas higit na nakilala ang bento noong 1980’s ng magkaroon na ng microwave ovens at convenience stores. Ang mga dating sisidlan na gawa sa kahoy o metal ay napalitan na ng mas mura at disposable na lagayan. 

May iba’t ibang klase ng bento, ilan dito ang Kamameshi bento na itinitinda sa mga istasyon ng tren sa Nagano prefecture na niluto at nakalagay sa palayok na luwad; Noriben – na pinakasimpleng bento na may nori na isinawsaw sa toyo at nakapatong sa kanin; at Sake bento na isa ring simpleng bento na may inihaw na salmon bilang main dish at marami pang iba. 

May tatlong klase ng istilo sa pag-aayos ng isang bento. Isa na ang “kyaraben” ( character bento) na inaayos para magmukhang katulad ng mga sikat na Japanese anime, manga at video game characters. Ang “oekakiben” (picture bento) naman ay inaayos na gaya ng mga tao, hayop, gusali, bulaklak, halaman at monumento. 

Sa kalaunan, nagkaroon na rin ng ibang bersyon ang bento sa ibang bansa sa Asya gaya ng Pilipinas sa tinatawag nilang baon, Dosirak naman sa Korea, Pientang sa Taiwan at Tiffin sa India. 

Narito ang ilang gabay sa paggawa ng bento. Una, hatiin ang pagkain sa dalawang paraan – ang 4:3:2:1 ratio (4 parts rice, 3 parts side dish, 2 parts vegetables, 1 part dessert) o 1:1 ratio ( 1 part rice, 1 part side dish -1:2 ratio of meat and vegetables). Ito ay para magkaroon ng magkakaiba ngunit balanse at masustansiyang pagkain. Pangalawa, kumuha ng bento box na may compartments na naaayon sa tamang proporsyon ng bento. 

Pumili ng mga klase ng pagkain na maliwanag ang kulay dahil mas makulay mas masustansiya at mas kaakit-akit sa paningin tulad ng broccoli, carrots, strawberry, asparagus, black sesame seeds at iba pa. Higit sa lahat, gumawa ng kapansin-pansin na mga disenyo at hugis sa paggamit ng stencils at naayon sa temang gusto mo. At huli, isara ang lunch box ng mahigpit at ayusin ang mga ito ayon sa mga sukat.