Tanghalang Pilipino stages ‘Manila Notes’: Hirata Oriza’s cosmos of our lives

Ni  Jovelyn Javier

“I believe this play can be relatable in any city, because when the country develops and middle-income people are increasing, they always have the same kind of problem - like women have to work or a mother or with family, who’s gonna take care of the aging parents; so all these kind of problems that we showed are relatable to whatever kind of city we do the play.”

Ito ang ibinahagi ni internationally acclaimed Japanese playwright-director at Seinendan Theater Company founder Hirata Oriza sa isang talk session pagkatapos ng isang pagtatanghal ng “Manila Notes” – ang Filipino adaptation ng kanyang award winning play na “Tokyo Notes.”

A fitting finale presentation by an ensemble cast

Itinanghal ang Manila Notes, na mula sa pagsasalin ni Palanca Hall of Famer Rody Vera, bilang 32^nd season production ng Tanghalang Pilipino (TP) na kolaborasyon nito sa Cultural Center of the Philippines (CCP) at Japan Foundation, Manila.

Tampok sa naturang dula sina dating TP artistic director Dennis Marasigan, PETA actress Meann Espinosa, TP Actors Company alumna Mayen Estanero, Jonathan Tadioan, Marco Viaña, Lhorvie Nuevo,  Antonette Go, Joshua Tayco, at Manok Nellas (TP Actors Company), at mga university theater arts alumna na sina Micah Musa (University of the Philippines Los Baños), Manuel Tinio (De La Salle University), at Manjean Faldas (College of St. Benilde) na personal na pinili ni Hirata.

Fragmentary conversations in an art museum

“I would like to focus on the middle class, their feelings of loneliness and dissatisfaction. In making this play for East Asia, there’s the common theme about family. In the past, the eldest son took care of the parents – everyone else knew their place. Nowadays, the familial relationship has become more complicated – some people would carry burdens, some with guilt, so there’s this conflict within the family.”

Ginaganap ang kwento ng Manila Notes sa isang art museum sa Maynila kung saan makikita ang mga painting ng Dutch painter na si Johannes Vermeer, pagkatapos ilipat ang mga ito mula sa Europa dahil sa isang giyera sa rehiyon. Nakatakda ang dula sa taong 2034 kung saan isa nang developed country ang Pilipinas at mas may kaya na ang middle class.

Sa museo ay makikitang nagtipun-tipon ang mga miyembro ng pamilya Tenorio, mga magkaibigan at magkakilala na matagal hindi nagkita, at mga magkasintahan na nag-uusap tungkol sa samu’t saring paksa.

Nariyan ang mga itinatagong ‘di pagkakasunduan ng mga magkakapatid, sama ng loob ng isang maybahay, pamana, karera, pagpapakasal, pag-ibig, hinaharap, sa pamilya at sa pangangalaga sa tumatandang magulang.

Mula sa backdrop ng malayong giyera, mabubunyag sa mga pag-uusap ang klase ng pamumuhay ng mga Pinoy, mga problemang kinakaharap nila at kanilang mga saloobin sa isang modernong lipunan.

A Yasujirô Ozu-inspired work, the contemporary colloquial theater 

“My idea was if his creation is “Tokyo Story” (1953) then why not make something a step before the story, which is “notes” so it’s Tokyo Notes. I stayed true to the structure of the story and depicted the struggles or sadness that the ordinary Japanese go through on a daily basis.”

Itinuturing ang Tokyo Story ni Yasujirô Ozu na isa sa “greatest films of all time” na tungkol sa isang ageing couple, sina Shukishi at Tomi at kanilang malayong paglalakbay para dalawin ang kanilang dalawang malalaking anak sa Tokyo ilang taon pagkatapos ng giyera.

Dagdag pa ni Hirata, tila mala-dayuhang bagay ang giyera sa isip ng batang henerasyon, layon ng dula na maiparating sa mga manonood ang mga implikasyon ng isang giyera bagaman hindi man direktang apektado.

“In the world of colonization, within that is a person or people who are colonizing a group of people – that kind of relationship of colonizer and colonized also exists in our daily lives.”

Taong 1994 naman ng inilunsad ang Tokyo Notes, na isang “contemporary colloquial theater” na malayo sa istilo ng Japanese theater at walang malaking pangyayari o hidden plots, sa halip ipinapakita ang ordinaryo at pang-araw-araw na usapan na gaya sa totoong buhay.

Isinalin na sa 13 wika ang dula at nagkaroon ng adaptations sa Europe, U.S., Canada, France, at sa Asia – Seoul Notes (2004), Taipei Notes (2017) at Bangkok Notes (2017).

Nakatakda naman gawin ang international version nito sa susunod na taon at itatampok ang mga aktor mula sa iba’t ibang bahagi ng Asya.

A1 proves that boybands are forever

Ni Len Armea

Kuha ni Jovelyn Bajo

A1 band members: Christian Ingebrigtsen, Mark Read, at Ben Adams

Isa ang A1 sa mga boybands na sumikat noong 1998 na binubuo ng mga orihinal na miyembro na sina Christian Ingebrigtsen, Mark Read, Ben Adams, at Paul Marazzi. Tinitilian ang grupo ng milyun-milyong fans saan panig man sila magpunta dahil sa kanilang pamosong mga kanta at karisma na karaniwang taglay ng mga miyembro ng boyband.

Kaya naman makalipas ang ilang taon, kahit na nawala sa grupo si Paul at nagka-edad ang kanilang mga teenage fans noon, patuloy pa rin ang paggawa ng kanta ang grupo at pagsuporta ng kanilang mga tagahanga mula sa iba’t ibang bansa.

Tilian at masigabong pagtanggap mula sa kanilang halos 2,000 fans ang sumalubong sa A1 sa kanilang “Here We Come Back Tour” na ginanap sa KIA Theater kamakailan. Tila isang throwback party ang naganap na concert dahil sa pagkanta ng grupo ng kanilang mga old hits gaya ng “Like A Rose,” “Everytime,” “Same Old Brand New You” at “Take on Me.”

Isa sa mga naging highlights ng concert ay ang ginawang mini-video ng banda na naglalaman ng mga lumang litrato at clips na nagpapakita ng mga alaala kasama ang kanilang fans sa Pilipinas sa tugtog ng kantang “Living the Dream.”

 “We just want to say, mahal namin kayo,” ani Mark na ikinatuwa ng mga fans.

Ilan pa sa kanilang mga kinanta ay ang “Caught in the Middle,” “Summertime of Our Lives,” “Ready or Not,” “Walking in the Rain,” “Make It Good,” “Forever in Love,” “No One,” at “Heaven by Your Side.”

Mas naging bukas din ang A1 sa pagkukwento ng istorya sa likod ng kanilang mga pamosong kanta na binigyan nila ng acoustic feel.

Sinabi ng Bristish-Norwegian band sa presscon bago ang concert na nagpapasalamat sila na nariyan ang kanilang mga tagasuporta kahit na nagkaroon ng ilang pagbabago sa paraan ng kanilang paglikha ng musika.

“The more you do something, the better you are at doing it and we’ve been doing this for 17 years so now we’re better at singing, better in whatever we do. In a way, we feel more proud that the way we write songs today are hopefully even better than what we did before,” pahayag ni Christian.

“Back when we first started, we were very fun, energetic, fresh, pop. And a lot of the songs we wrote are kind of like calling cards for the fans to get to know us as a band, who we were. But as we get older, there’s a lot more depth, a lot more context to the lyrics,” dagdag namin ni Mark.

Walang humpay ang pag-indak at pagsabay ng mga fans sa pag-awit ng A1 sa halos dalawang oras na concert. Isa itong patunay na mananatiling buhay at makahulugan ang kanilang mga kanta lumipas man ang panahon.

“What I think it’s so nice is that those songs continue to resonate with people up until now,” ani Mark.

Rachelle Ann Go, bumida sa unang pagtatanghal ng ‘Les Miserables’ sa Pilipinas

 

Rachelle Ann Go bilang Fantine

Ikinatuwa ng maraming mga Pinoy nang mabalita ang opisyal na pagkakapili kay Rachelle Ann Go bilang bagong bida sa pinakabagong West End production ng “Les Misérables” mula kay Cameron Mackintosh at Boublil & Schönberg at base sa French historical novel ni Victor Hugo na itinuturing na isa sa greatest novels ng 19^th century.

Nangyari ito pagkatapos ng matagumpay na pagganap at pagkilala kay Rachelle Ann bilang ang bar dancer na si Gigi Van Tranh sa ika-25 anibersaryong edisyon ng “Miss Saigon” sa West End stage sa London noong 2014 hanggang 2015. 

At ngayon, kagaya nina Lea Salonga, Joanna Ampil, Jon Jon Briones at Jose Llana, kabilang na  si Rachelle Ann sa mga bagong hinahangaan ngayon sa ibang bansa pagdating sa likas na galing sa pagkanta, pag-arte at pagsayaw sa mundo ng international musical theatre. Nag-debut si Rachelle Ann bilang Fantine sa West End stage nitong Hunyo 2015.

Ang Les Misérables in Manila ang kauna-unahang pagkakataon na itatanghal ito sa bansa bilang bahagi ng Asia tour ng produksyon. Kaya’t higit na espesyal ang pagkakataong ito dahil mapapanood din sa unang pagkakataon ng mga Pinoy si Rachelle sa pagganap niya sa iconic role na si Fantine.

Hindi naman maitago ni Rachelle Ann ang galak na makapagtanghal para sa mga kababayan. Aniya, magandang pagkakataon ito para maipakita ni Rachelle Ann kung ako ang mga pinagkakaabalahan niya nitong nagdaang mga buwan.

Maging ang mga cast members na sina Simon Gleeson (Jean Valjean), Earl Carpenter (Inspector Javert), Kerrie Anne Greeland (Eponine) at Chris Durling (Enjolras) ay excited na magtanghal sa isang bansa na may kultura ng matinding pagmamahal sa pagkanta.

Ikinatuwa rin ni Cameron Mackintosh ang ideya ng pagdadala sa Les Mis sa Maynila. Aniya, pagkatapos ng magandang takbo ng musical sa Melbourne, Perth at Sydney ay napapanahon ang pagkakataong mapanood ang musical sa Maynila bilang pagbibigay-pugay din sa magandang samahan ni Mackintosh sa mga magagaling na Filipino theatre talents.

Tampok sa Les Mis ang kwento ni Jean Valjean, isang ex-convict noong 19th century France na nakulong ng 19 na taon dahil sa pagnanakaw ng tinapay at ilang beses na nagtangkang tumakas. Dahil sa tulong ng isang obispo, nagdesisyon siya na magbagong-buhay hanggang sa naging alkade ng isang bayan sa France at may-ari ng isang pabrika. At isa sa mga trabahador niya ang single mother na si Fantine na napilitang pasukin ang prostitusyon para sa anak na si Cosette.

Ilan lamang ang mga makasaysayang kanta na “I Dreamed a Dream,” “On My Own,” “Bring Him Home,” “One Day More,” “A Heart Full of Love” at “Do You Hear the People Sing?” ang kabilang sa repertoire ng produksyon na naging tatak na ng Les Mis.

Binuksan ang performances mula Marso 11 at naganap naman ang gala night noong Marso 16. May pagkakataon pa ang mga Pinoy na mapanood ang tinaguriang ‘one of the greatest musicals of all time’ sa The Theatre sa Solaire Resort, Parañaque City hanggang Abril 3.